W tym dziale dowiesz się sporo o przyrodzie naszego terenu...

Wybierz Sportowca Czerwca - wejdź i zagłosuj na Angelike Wątor Idzie wiosna !!! Prodło i Psarka Areszt lub grzywna za WYPALANIE TRAW ! Zimowe kłopociki…




Prodło i Psarka

Na terenie Psar znajdują się dwa potoki, często nazywane rzeczkami, a także źródło wody pitnej. Rzeczki przepływają przez wieś w dwóch różnych jej częściach. Jedna płynie w okolicy przysiółka Cieluchowce już jako Wielonka (ze "Szybów"blink1.gif zasilana dodatkowo potoczkiem z rejonu Grabownicy i wypływami z szybów kopalnianych w rejonie plebanii koło kościoła parafialnego., a druga Psarka w Psarach Głębokich. Pierwsza Wielonka ma swoje początki na terenie sąsiedniej miejscowości - Strzyżowice, w części zwanej Belna. Ze źródeł na tamtejszym terenie ("U Wnuków", "U Piekarskich" i "Za dworem"blink1.gif jako tzw. "Buśnie Smugi" wody spływają w kierunku przysiółka Cieluchowce w Psarach. Cieki te łączą się obok mostu po kolei wąskotorowej. Dalej już jako jeden ciek wpada do rzeczki Wielonki pod nasypem kolei normalnotoro wej relacji Ząbkowice-Brzeziny, w rejonie cmentarza parafialnego w Psarach.


Potok Psarski tzw. rzeczka Psarka bierze swe początki w północnej stronie ul. Wiejskiej z podnóża wzniesienia. Koryto rzeczki jest uregulowane w swych początkach. Woda płynie w betonowych drenach do samej ulicy, gdzie zrobione jest ujęcie, w którym woda czerpana jest na własny użytek.
Potok ten płynie poprzez zaniżony teren, łąki w kierunku południowym przez Stachowe, Pustkowie (przysiółki Łagiszy) i wpada do Przemszy.

Dawniej prawie na każdym podwórku zgłębiona była studnia. Do wody było 4 m, a w niektórych częściach wsi nawet 15 m. Po doprowadzeniu do wsi wodociągu zaprzestano w zasadzie korzystać ze studni.
Do dziś wielu mieszkańców, a także i z sąsiednich miejscowości pobiera wodę, ze źródła o nazwie "Prodło". W części północnej Psar w okolicy ul. Wiejskiej, gdzie teren jest z kamienia piaskowca, od dawien dawna wypływa czysta, krystaliczna woda.

Woda wypływa pływa ze wzgórza "Maćkowego" (nazywanego też "Górą Maćkową"blink1.gif. Służyła mieszkańcom w czasie, gdy była susza i brakowało wody w studniach. Woda jest tam zawsze, w zimie i lecie, a dopływ jej wynosi około 20 l/min. Beczkę wody o poj. 400 l można było napełnić w czasie około 40 minut. Źródło to znajduje się ok. 300 m za zakrętem w stronę Sarnowa, a od ulicy około 50 m po stronie północnej. Potem woda płynie pod ulicą, gdzie zbudowano dla niej przepust. Woda z tego źródła płynie dalej w stronę południowo-wschodnią, na łąki. Spływają do niej różne małe strumyki. Dalej przepływa pod koleją relacji Ząbkowice - Wojkowice.

Zapewne w dawnych wiekach dzisiejszy Potok Psarski - rzeczka "Psarka" był bardziej zasobny w wody. Sądzić o tym można na podstawie danych ze źródeł pisanych podających, że przy Potoku Psarskim były trzy młyny "U Bochenka", "Na Stachowym" i młyn "Drozdy.
Źródło "Prodło" istniało w Psarach od niepamiętnych czasów pod skarpą zbocza tzw. "Maćkowej Góry". Woda wypływająca ze szczelin skalnych, czysta i krystaliczna zbierała się w zagłębieniu terenu. Tam okoliczni mieszkańcy czerpali tę wodę do potrzeb domowych i gospodarczych. Wokół wspomnianego zagłębienia były kamienie piaskowca, na których okoliczni mieszkańcy prali i płukali swoją bieliznę ponieważ ta woda miała także właściwości wybielające. Stąd też prawdopodobnie pochodzi nazwa źródła - "Prodło" - od prania.

Pranie w źródle i bezpośrednie czerpanie wody do celów domowych nie zawsze czystymi naczyniami urągało wszelkim zasadom higieny. W latach przed II wojną światową, ówczesny wójt gminy Łagisza postanowił zmienić ten stan rzeczy, poprawić warunki sanitarne czerpania wody źródlanej. W roku 1937 zjego inicjatywy, nakładem sił i środków Urzędu Gminnego w Łagiszy wykonano wzdłuż wododajnej skarpy głęboką żelbetową opornicę, wykop zasypano grubym tłuczniem, a wpływającą wodę ujęto w żelbetowy zakryty zbiornik. Z tego zbiornika woda została odprowadzona drenami betonowymi do odpowiednio zakrytego ocembrowania zabudowanego bezpośrednio przy drodze, To ocembrowanie miało rurowy wypływ do czerpania wody oraz szczelinowy przelew nadmiaru wody. Do czerpania wody były zabudowane kamienne schodki.
Nadmiar wody odpływał strumykiem do "Psarki". W roku 1940 w trakcie budowania drogi władze okupacyjne wykonały szeroki, żelbetowy, wodny przepust drogowy oraz wykonały zbiornik przeciwpożarowy.

Woda ze źródła była rzeczywiście bardzo dobra o czym byli przekonani mieszkallcy wsi Psary, a nawet zwierzęta doceniały dobrąjakość tej wody. Przykładem tego może być fakt, że koń widząc iż gospodarz nabiera i niesie mu tęwodę rżał z zachwytu - co potwierdzili świadkowie. Były nawet plany przemysłowego wykorzystania wody ze źródełka. W wyniku starań wiejskiego felczera E. Żubika wykonano szczegółową analizę tej wody i okazało się, że oprócz doskonałych składników mineralnych woda ta ma przekroczoną dopuszczalną normę na zawartość bakterii określoną tzw. "miano coli", co eliminowało ją z planów przemysłowego ujęcia.
Mimo to, są amatorzy tej wody i po dziś dzień przyjeżdżają nawet z odległych stron z bańkami po źródlaną wodę. Z tamtych czasów pozostało prowizoryczne ujęcie wody - wodny przepust drogowy i żelbetowa skarpa . Ostatnio źródlanej wody jest znacznie mniej, niż było dawniej.


 

 

Tekst i opracowanie na podstawie książki Bolesława Ciepieli "Historia Psar - od zarania po współczesnośc"

komentarze [0]